Giá điện tăng từ ngày 1/5 vừa qua đã khiến nhiều chủ xe điện tại Việt Nam giật mình khi nhìn hóa đơn sạc. Anh MinhísạcxeđiệntăngvọtNgườidùngViệtđốimặtbàitoánmớsửa chữa đồ gia dụng， một tài xế taxi điện ở Hà Nội， cho biết trước đây mỗi tháng anh chi khoảng 1。5 triệu đồng cho việc sạc pin. Nay con số đó đã lên gần 2，2 triệu đồng， tăng gần 50%. “Tôi chạy 200km mỗi ngày， sạc chủ yếu vào giờ thấp điểm. Nhưng giá điện sinh hoạt bậc thang tăng， cộng thêm phí dịch vụ trạm sạc， thành ra chi phí đội lên trông thấy”， anh Minh nói. Không chỉ riêng anh， nhiều chủ xe điện khác cũng phản ánh tình trạng tương tự. Đây là hệ quả trực tiếp từ việc điều chỉnh biểu giá điện và sự thay đổi trong chính sách hỗ trợ của một số hãng xe.Trước đây。
nhiều người chọn xe điện vì tin rằng chi phí sạc rẻ hơn nhiều so với đổ xăng. Thực tế， với mức giá điện cũ， mỗi km xe điện chỉ tốn khoảng 500-700 đồng， trong khi xe xăng cùng phân khúc tốn gấp 2-3 lần. Nhưng khi giá điện tăng， khoảng cách này thu hẹp đáng kể. Chị Lan， chủ một chiếc VinFast VF e34 ở TP.HCM， tính toán: “Trước tôi sạc đầy pin hết khoảng 120.000 đồng， giờ lên 180.000 đồng. Chạy được 300km， vị chi mỗi km gần 600 đồng. Xe xăng cùng tầm giá tốn khoảng 1.200-1.500 đồng/km. Vẫn rẻ hơn， nhưng không còn sốc như trước”. Điều này đặt ra câu hỏi về chi phí sạc thông tin mới – liệu xe điện có còn là lựa chọn kinh tế hàng đầu?Không chỉ giá điện， các trạm sạc tư nhân cũng bắt đầu điều chỉnh phí dịch vụ. Một số trạm tại Hà Nội và TP.HCM tăng giá sạc nhanh từ 3.500 đồng/kWh lên 4.500 đồng/kWh. Lý giải điều này， đại diện một đơn vị vận hành trạm sạc cho biết chi phí đầu tư hạ tầng， bảo trì và tiền điện đầu vào đều tăng. “Chúng tôi không muốn tăng， nhưng nếu giữ giá cũ thì lỗ. Người dùng cần hiểu rằng chi phí sạc không chỉ là tiền điện mà còn là dịch vụ”， vị này nói. Thực tế， nhiều chủ xe điện đã bắt đầu điều chỉnh thói quen sạc: sạc tại nhà vào ban đêm， hạn chế sạc nhanh vào giờ cao điểm， thậm chí lắp thêm pin mặt trời áp mái. Anh Tuấn， một kỹ sư ở Đà Nẵng， đầu tư 30 triệu đồng cho hệ thống điện mặt trời 3kWp. “Tôi sạc xe gần như miễn phí vào ban ngày. Ban đầu hơi tốn。nhưng sau 2 năm là hoàn vốn”， anh chia sẻ.Nhìn rộng hơn， chi phí sạc thông tin mới đang phản ánh một giai đoạn chuyển tiếp của thị trường xe điện Việt Nam. Khi ưu đãi từ hãng xe dần hết， người dùng phải tự cân đối bài toán kinh tế. Một số chuyên gia cho rằng đây là lúc cần có chính sách giá điện riêng cho xe điện， thay vì áp chung biểu giá sinh hoạt. Ông Nguyễn Văn A， chuyên gia năng lượng。nhận định: “Nếu không có cơ chế giá hợp lý， xe điện khó phổ cập. Chi phí sạc tăng sẽ khiến người mua do dự， đặc biệt là nhóm khách hàng phổ thông”. Thực tế， lượng xe điện bán ra trong tháng 5 đã chững lại so với quý trước， dù chưa có số liệu chính thức. Một số đại lý xe điện cho biết khách hàng hỏi kỹ hơn về chi phí sạc trước khi quyết định mua.Vậy đâu là giải pháp?
Với người dùng cá nhân。việc tận dụng điện mặt trời và sạc thông minh là cách giảm chi phí hiệu quả. Với doanh nghiệp vận tải， đầu tư trạm sạc riêng cho đội xe có thể rẻ hơn so với dùng dịch vụ ngoài. Còn về phía cơ quan quản lý， cần sớm có khung giá điện riêng cho trạm sạc công cộng， tránh tình trạng mỗi nơi một giá. Chị Lan， sau khi tính toán lại， vẫn quyết định giữ xe điện. “Tôi đi ít， chủ yếu sạc ở nhà. Chi phí tăng nhưng vẫn thấp hơn xe xăng. Quan trọng là môi trường”， chị nói. Rõ ràng， chi phí sạc thông tin mới không chỉ là con số， mà còn là câu chuyện về thói quen， chính sách và tương lai của giao thông xanh tại Việt Nam.
