rên đường cao tốc Pháp Vân – Cầu GiẽốcđộtốiđahiệnnayNhữngconsốbiếtnóitừđườngđuađếnđườngphốrèn luyện tư duy， một chiếc xe thể thao màu đỏ lao vút qua camera giám sát với tốc độ 187 km/h. Chủ xe sau đó khai với cảnh sát giao thông rằng anh ta chỉ muốn 'thử xem xe chạy được đến đâu'. Câu chuyện không mới， nhưng con số 187 ấy đặt ra một câu hỏi dai dẳng: giới hạn tốc độ tối đa hiện nay của chúng ta đang ở đâu， và liệu có ai thực sự tôn trọng nó?Tôi có dịp ngồi cùng một chiến sĩ cảnh sát giao thông tại trạm thu phí Liêm Tuyền. Anh chỉ tay vào màn hình máy tính， nơi hàng loạt phương tiện hiện tốc độ theo thời gian thực. 'Ngày nào cũng có xe vượt quá 120 km/h， dù tuyến này quy định tối đa 120。' anh nói， giọng bình thản. Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP， mức phạt cho ô tô chạy quá tốc độ trên 35 km/h có thể lên tới 10-12 triệu đồng， tước bằng lái 2-4 tháng. Vậy mà con số vi phạm chẳng hề giảm. Có lẽ bởi tốc độ tối đa hiện nay không chỉ là một dòng chữ trong luật， mà còn là một cuộc đua giữa ý thức và… chân ga.Ở một góc nhìn khác， tốc độ tối đa hiện nay của các loại xe cũng đáng để mổ xẻ. Một chiếc xe máy phổ thông tại Việt Nam thường có vận tốc thiết kế tối đa khoảng 100-120 km/h， nhưng hiếm ai dám chạy quá 80 km/h trên quốc lộ vì đường xấu， xe đông. Trong khi đó， xe buýt nhanh BRT ở Hà Nội được giới hạn 50 km/h nội đô – một con số khiến nhiều người sốt ruột， nhưng lại an toàn cho hành khách. Còn tàu cao tốc Bắc – Nam đang trong giai đoạn nghiên cứu， mục tiêu tốc độ tối đa hiện nay được đề xuất 350 km/h cho đoạn Hà Nội – Vinh. Những con số ấy cho thấy tốc độ tối đa hiện nay không phải một hằng số。mà thay đổi theo phương tiện， địa hình và cả… túi tiền của người dân.Cá nhân tôi từng chứng kiến một vụ tai nạn thương tâm trên cao tốc Long Thành – Dầu Giây. Một xe container chạy quá tốc độ tối đa hiện nay cho phép (80 km/h) đã đâm vào đuôi xe khách. Hậu quả là ba người bị thương nặng. Khi xem lại dữ liệu hành trình， cơ quan chức năng phát hiện xe container đã chạy 102 km/h trong 20 phút cuối. Người tài xế phân trần: 'Tôi sợ trễ giao hàng'. Cái giá của việc vượt tốc độ tối đa hiện nay đôi khi không chỉ là tiền phạt， mà là sinh mạng. Điều đáng nói: nhiều tài xế thuộc lòng mức phạt nhưng lại quên mất rằng giới hạn tốc độ được tính toán dựa trên khả năng phanh， tầm nhìn và mật độ giao thông – những thứ không thể 'chạy nhanh' theo ý muốn.
Dữ liệu từ Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia cho thấy tai nạn liên quan đến tốc độ vượt quá giới hạn chiếm khoảng 30% các vụ tai nạn nghiêm trọng trong ba năm gần đây. Con số này ở khu vực nông thôn còn cao hơn， do đường hẹp nhưng xe lại chạy ẩu. Tôi nhớ một lần về quê， ngồi sau xe máy của anh họ， anh phóng 70 km/h trên con đường liên xã chỉ rộng chừng 5 mét. Tôi hỏi: 'Anh không sợ à?'， anh cười: 'Đường vắng mà'. Đường vắng， nhưng tốc độ tối đa hiện nay cho phép ở khu vực đông dân cư chỉ là 50 km/h. Sự chủ quan ấy tích tụ thành thói quen。
và thói quen thì khó bỏ hơn cả luật.Nhìn sang các nước láng giềng。tốc độ tối đa hiện nay trên cao tốc của Thái Lan là 120 km/h， Malaysia 110 km/h， Singapore 90 km/h. Việt Nam không khác biệt nhiều về con số， nhưng khác biệt ở hạ tầng và ý thức. Một kỹ sư cầu đường từng nói với tôi: 'Đường tốt thì mới dám cho chạy nhanh. Đường xấu mà cứ tăng tốc độ tối đa hiện nay lên thì khác nào khuyến khích tai nạn'. Câu nói ấy khiến tôi nghĩ về những tuyến cao tốc mới mở， nơi biển báo 120 km/h vừa được cắm， nhưng ổ gà và thi công dang dở vẫn còn đó. Tốc độ tối đa hiện nay không chỉ là con số trên giấy phép， nó cần đi kèm với chất lượng mặt đường và hệ thống cảnh báo thông minh.Cuối cùng， có một điều ít ai để ý: tốc độ tối đa hiện nay của… con người. Chúng ta thường vội vã， muốn đi nhanh hơn， làm nhanh hơn， sống nhanh hơn. Nhưng có những giới hạn không nên phá vỡ. Tôi vẫn nhớ hình ảnh chiếc xe thể thao màu đỏ bị kéo về trạm， chủ xe ngồi bệt xuống đất， mặt tái mét. Anh ta đã thử tốc độ tối đa hiện nay của chiếc xe， và cái giá phải trả là một bài học nhớ đời. Có lẽ。thay vì hỏi 'xe chạy được bao nhiêu'， hãy hỏi 'mình nên chạy bao nhiêu'. Câu trả lời nằm ở biển báo bên đường， và ở ý thức của chính mình.
