Chị Nguyễn Thị HạnhíchthướcmâmcơmcúngBàihọctừmộtgiađìnhởHảiPhòớt dễ làm， ở quận Lê Chân， Hải Phòng。vừa mua một chiếc mâm đồng loại 40cm. Chị bảo: “Mâm cũ 32cm， cúng giỗ bốn mâm cỗ không vừa， thịt gà cứ rơi ra ngoài” Chuyện tưởng nhỏ， nhưng theo tôi， nó phản ánh một thực tế: nhiều người vẫn chưa nắm rõ kích thước mâm cách chăm sóc phù hợp với từng loại lễ cúng. Mâm quá nhỏ thì bày biện chật chội， mâm quá lớn lại tốn diện tích， khó lau chùi. Kích thước mâm không chỉ là con số， nó ảnh hưởng trực tiếp đến cách bày trí và vệ sinh mâm sau khi cúng.
Khảo sát nhanh ở một số cửa hàng đồ thờ trên phố Hàng Khoai (Hà Nội) và chợ Sắt (Hải Phòng) cho thấy， mâm cúng gia đình thường có đường kính 32–40cm. Với mâm cỗ mặn đủ 4–6 món， mâm 35cm là tối thiểu. Nếu cúng giỗ có xôi gà， thịt đông， nem rán， canh măng， rau xào， mâm 40cm mới đủ thoáng. Còn mâm chay hoặc cúng Tết ông Công ông Táo。mâm 30–32cm là vừa. Kích thước mâm cách chăm sóc cũng khác nhau: mâm nhôm， mâm đồng dễ xước nên khi rửa không dùng búi sắt;mâm gỗ mít phải lau khô ngay， tránh ngâm nước lâu. Tôi từng thấy một gia đình ở Nam Định dùng mâm gỗ 45cm， sau vài tháng bị nứt mặt vì phơi nắng. Kích thước lớn không đi kèm cách chăm sóc đúng sẽ nhanh hỏng.Một điểm ít ai để ý: kích thước mâm còn phụ thuộc vào bàn thờ. Bàn thờ gia tiên thường rộng 1，2–1，5m， đặt mâm 40cm vẫn còn chỗ để bát hương và chân đèn. Nhưng với bàn thờ treo tường nhỏ， mâm 35cm là giới hạn. Ông Trần Văn Lực， thợ làm mâm đồng ở làng nghề Đại Bái (Bắc Ninh)。nói: “Khách hay hỏi mâm to， nhưng tôi thường khuyên chọn mâm vừa với bàn thờ. Mâm to quá， khi lau dọn phải bê ra bê vào， dễ va vào bát hương” Kích thước mâm cách chăm sóc nên được tính toán ngay từ lúc mua， không phải khi đã bày cỗ. Theo tôi， đây là lời khuyên thực tế hơn mọi công thức chung.Về vệ sinh， mâm đồng sau khi cúng nên rửa bằng nước ấm với chanh， tránh dùng nước rửa bát mạnh vì dễ làm xỉn màu. Mâm nhôm thì dùng khăn mềm， không cọ xước. Mâm gỗ mít chỉ nên lau ẩm rồi thấm khô， tuyệt đối không ngâm. Với mâm có đường kính từ 40cm trở lên。
nên có giá đỡ hoặc khăn lót khi bê để tránh trượt tay. Chị Hạnh sau khi mua mâm 40cm đã mua thêm một khăn lót vải lanh， chị bảo: “Bê mâm nặng mà không có lót， trơn lắm” Những chi tiết nhỏ này quyết định độ bền của mâm và sự an toàn khi thực hiện nghi lễ.Nhìn rộng ra， kích thước mâm cách chăm sóc không chỉ là chuyện mua sắm. Nó phản ánh sự chuẩn bị chu đáo cho mỗi dịp cúng lễ. Một chiếc mâm vừa vặn， được giữ gìn đúng cách， sẽ đồng hành cùng gia đình nhiều năm. Còn chiếc mâm quá khổ。
chăm sóc sai， sớm muộn cũng bị bỏ xó. Khi chọn mâm， hãy đo bàn thờ， ước lượng số món， và nhớ rằng mâm càng lớn thì càng cần kỹ thuật lau chùi riêng. Đừng để đến khi mâm hỏng mới tiếc.
