Ngày 15/8 vừa quaứcphạtgiaothôngcậpnhậtmớiNhữngconsốbiếtnóivàhệlụykhólườhướng dẫn tiết kiệm chi tiêu gia đình， một tài xế xe tải ở Bình Dương nhận quyết định xử phạt 42 triệu đồng vì chở quá tải 60% và không có giấy phép lái xe hạng C. Con số ấy khiến nhiều người giật mình， nhưng ít ai biết rằng mức phạt giao thông cập nhật mới nhất đã tăng gấp ba lần so với cách đây hai năm. Tôi có dịp ngồi với anh CSGT ở chốt Suối Tre。anh lật cuốn sổ tay ghi chép: “Mỗi tuần chúng tôi lập biên bản gần 200 trường hợp， trong đó hơn nửa là vi phạm nồng độ cồn và tốc độ. Mức phạt giao thông cập nhật mới khiến người dân e dè hơn， nhưng cũng lắm người vẫn cố tình vì nghĩ ‘phạt rồi lại về’”.Điều đáng nói là khung hình phạt cho hành vi vượt đèn đỏ đã tăng từ 600.000 đồng lên 1，2 triệu đồng đối với xe máy， còn ô tô là 4-6 triệu đồng. Chị Nguyễn Thị Hà， chủ quán cà phê trên đường Phạm Văn Đồng (TP.HCM)， kể lại: “Chiều 12/7， tôi thấy một thanh niên chạy xe SH vượt đèn đỏ ngay ngã tư， bị CSGT tuýt còi. Cậu ta móc ví đưa 500.000 đồng， nhưng anh công an lắc đầu: ‘Giờ phạt 1。2 triệu， không có chuyện thương lượng’. Cậu ta đành ký biên bản， mặt tái mét”. Câu chuyện nhỏ ấy phần nào phản ánh mức phạt giao thông cập nhật mới đang dần đi vào thực tế， dù không ít người vẫn giữ thói quen “đưa tiền cho nhanh”.
Tôi để ý một chi tiết khá thú vị: từ khi Nghị định 100/2019/NĐ-CP được sửa đổi， bổ sung， mức phạt giao thông cập nhật mới không chỉ tăng về số tiền mà còn mở rộng các hình thức phạt bổ sung. Ví dụ， lái xe không nhường đường cho người đi bộ tại vạch kẻ đường giờ bị phạt 1-2 triệu đồng， tước giấy phép lái xe 2 tháng. Anh Trần Văn Lâm， một tài xế xe buýt tuyến 152， chia sẻ: “Trước đây tôi hay cắt ngang vạch cho nhanh， giờ thấy CSGT đứng chốt là tự động giảm ga. Một lần bị phạt 1，5 triệu， bằng nửa ngày lương， xót lắm”. Cái xót ấy。suy cho cùng， lại là liều thuốc đắng giúp ý thức giao thông tốt hơn.Không thể phủ nhận rằng mức phạt giao thông cập nhật mới đang tạo ra áp lực tài chính không nhỏ， nhất là với người lao động thu nhập thấp. Nhưng nhìn từ góc độ khác， những con số ấy là cần thiết khi tai nạn giao thông vẫn cướp đi sinh mạng của hơn 6.000 người mỗi năm. Tôi nhớ lời một đồng nghiệp ở Đồng Nai: “Phạt nặng thì xót tiền。nhưng không phạt nặng thì xót người”. Có lẽ vì thế mà dù còn nhiều tranh cãi， mức phạt giao thông cập nhật mới vẫn đang dần thay đổi thói quen tham gia giao thông của người Việt， từ những điều nhỏ nhất như đội mũ bảo hiểm hay dừng đúng vạch.Điều tôi quan sát được sau nhiều tháng chạy xe khắp các tỉnh thành: ở những đoạn đường có camera phạt nguội， người dân tuân thủ tốt hơn hẳn. Mức phạt giao thông cập nhật mới， xét cho cùng， chỉ thực sự hiệu quả khi đi kèm giám sát chặt chẽ và tính minh bạch. Một anh bạn làm bên đội tuần tra cho hay: “Tháng nào cũng có người xin xỏ。nhưng giờ chúng tôi bảo ‘phạt theo quy định， không có vùng cấm’. Dần dần bà con cũng quen”. Có vẻ như， sau những cú sốc về tiền phạt， người tham gia giao thông đang học cách thượng tôn pháp luật – một tín hiệu đáng mừng hơn mọi con số thống kê.
