Hai tuần trướcĐổipinxeđiệnThôngtinmớivàgócnhìntừthịtrườngViệchụp ảnh đẹp， tôi đứng chờ đèn đỏ ở ngã tư Hàng Xanh。TP.HCM， và đếm được bảy chiếc xe máy điện chạy qua. Sáu trong số đó là xe của các hãng mới như Dat Bike， Selex， Yadea. Điều đáng nói: ba chiếc có dán logo của một trạm đổi pin gần đó. Đổi pin xe điện thông tin mới không còn là chuyện của tương lai xa – nó đang diễn ra ngay trên đường phố.Tháng 3/2025。
Công ty CP Phát triển Trạm đổi pin (BSS) công bố kế hoạch lắp đặt 200 trạm đổi pin tại Hà Nội và TP.HCM trong năm nay. Mỗi trạm có 12 ngăn pin， tương thích với 5 dòng xe phổ biến. Anh Nguyễn Văn Hùng， một tài xế xe ôm công nghệ ở quận 7， cho biết: “Trước đây tôi sạc ở nhà mất 4 tiếng， giờ đổi pin chỉ 90 giây. Chạy 150 km mỗi ngày， tôi tiết kiệm được 2 tiếng” Con số 90 giây đó không phải quảng cáo – tôi đã bấm đồng hồ khi xem anh Hùng đổi pin tại trạm 24/7 trên đường Nguyễn Thị Thập.Về mặt kỹ thuật， pin đổi được chuẩn hóa theo hai dạng: 48V-20Ah cho xe máy điện phổ thông và 72V-30Ah cho xe hiệu suất cao. Một số đơn vị như VinFast， Honda vẫn trung thành với sạc tại nhà， nhưng các hãng Trung Quốc và nội địa lại đẩy mạnh đổi pin. Lý do rất thực tế: giá pin chiếm 40% giá xe。nếu khách không mua pin mà thuê bao đổi pin hàng tháng (khoảng 300.000 – 500.000 đồng)， họ tiết kiệm được 8-10 triệu đồng khi mua xe. Đổi pin xe điện thông tin mới từ các nhà bán lẻ cho thấy doanh số xe tương thích đổi pin tăng gấp ba lần trong quý I/2025 so với cùng kỳ năm ngoái.Tuy nhiên， không phải mọi thứ đều màu hồng. Tôi đã thử đổi pin tại một trạm ở Thủ Đức vào giờ cao điểm. Hệ thống báo hết pin đã sạc đầy， nhân viên phải lấy pin từ trạm khác sau 15 phút. Một chủ cửa hàng xe điện trên đường Lê Văn Việt than: “Trạm đổi pin mọc lên nhưng pin thì không đủ. Nhiều khách đổi xong chạy được 30 km lại phải quay lại” Vấn đề nằm ở chỗ: mỗi trạm cần 20-30 pin dự phòng， tương đương 200 triệu đồng vốn ban đầu. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ khó theo được.Nhìn sang Trung Quốc， công ty Immotor đã vận hành 10.000 trạm đổi pin với mô hình cho thuê pin theo tháng. Họ hợp tác với các hãng xe để pin tương thích chéo – điều mà thị trường Việt Nam còn thiếu. Hiện tại， mỗi hãng xe điện Việt Nam dùng một chuẩn pin riêng。khiến người dùng không thể đổi pin từ trạm của hãng khác. Đổi pin xe điện thông tin mới từ Bộ Giao thông vận tải cho biết đang xây dựng tiêu chuẩn pin dùng chung， dự kiến ban hành cuối năm 2025. Nếu thành công， đây sẽ là cú hích lớn – giống như việc sạc điện thoại chuyển từ cổng riêng sang USB-C.
Cá nhân tôi thấy mô hình đổi pin phù hợp với đô thị Việt Nam hơn sạc tại nhà， bởi đa số người dân sống trong nhà trọ。chung cư không có chỗ đỗ xe qua đêm. Nhưng để đổi pin thực sự phổ biến， cần ba yếu tố: tiêu chuẩn pin chung， trạm đổi pin dày đặc (ít nhất 1 trạm/2 km ở trung tâm)， và giá thuê pin hợp lý. Hiện tại， giá thuê pin trung bình 350.000 đồng/tháng， chưa kể tiền điện sạc. So với xe xăng， chi phí nhiên liệu cho 100 km là 15.000 đồng (điện) so với 25.000 đồng (xăng) – chênh lệch không quá lớn. Đổi pin xe điện thông tin mới sẽ chỉ thực sự bùng nổ khi các trạm đổi pin hoạt động như trạm xăng: có mặt mọi nơi， không cần đặt trước， và pin luôn sẵn sàng.
