Hai tháng trướcđiệncónênmuakhôngGócnhìntừngườidùngthựctếlưu ý khi cân bằng công việc và cuộc sống， tôi đứng ở showroom VinFast ở Hà Nội， nghe một cặp vợ chồng trẻ tranh luận gay gắt. Người chồng dứt khoát: "Xe điện có nên mua không?Anh thấy chạy êm， tiết kiệm xăng." Người vợ lắc đầu: "Nhưng sạc ở đâu?Lỡ đi xa thì sao?" Câu hỏi xe điện có nên mua không không hề mới， nhưng nó vẫn khiến hàng nghìn người đắn đo mỗi ngày. Thực tế。doanh số xe điện tại Việt Nam đã tăng gấp ba lần trong năm 2023， theo số liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam. Vậy điều gì đang thúc đẩy làn sóng này， và liệu có điểm nào cần cân nhắc?
Chi phí vận hành là lý do đầu tiên khiến nhiều người trả lời "có" cho câu hỏi xe điện có nên mua không. Một chiếc xe xăng cỡ nhỏ tiêu thụ khoảng 7 lít/100km， với giá xăng hiện tại hơn 24.000 đồng/lít， bạn mất gần 1.700 đồng mỗi km. Xe điện chỉ tốn khoảng 400-500 đồng/km nếu sạc tại nhà. Tôi có anh bạn chạy dịch vụ ở Đà Nẵng。mỗi tháng anh tiết kiệm được 4 triệu đồng tiền nhiên liệu. Nhưng đừng vội mừng. Chi phí thay pin có thể lên tới 100-200 triệu đồng sau 5-7 năm， tùy dòng xe. Một số hãng cho thuê pin với giá 1-2 triệu đồng/tháng， nhưng không phải ai cũng thích khoản phí cố định đó. Khi cân nhắc xe điện có nên mua không， hãy tính toán kỹ quãng đường bạn đi mỗi ngày. Nếu chỉ loanh quanh 30-40km trong phố， xe điện là lựa chọn hợp lý. Còn nếu bạn thường xuyên chạy 200km/ngày， câu chuyện lại khác.Hạ tầng sạc là rào cản lớn nhất. Ở Hà Nội và TP.HCM， số trạm sạc công cộng đã tăng đáng kể， nhưng vẫn tập trung ở trung tâm. Tôi từng lái thử một chiếc xe điện từ Hà Nội đi Ninh Bình， quãng đường 100km. Đến nơi， pin còn 15%. Tôi phải tìm trạm sạc trong khi cả gia đình chờ đợi. May mắn là có một trạm của VinFast cách đó 3km， nhưng tôi mất 45 phút sạc nhanh. Với xe xăng， tôi chỉ mất 5 phút. Vậy xe điện có nên mua không nếu bạn hay đi tỉnh?
Câu trả lời phụ thuộc vào lộ trình. Nếu bạn đi tuyến cố định có trạm sạc。ổn. Còn nếu bạn thích khám phá những cung đường Tây Bắc， nơi trạm sạc thưa thớt， hãy suy nghĩ lại. Một người bạn làm bên điện lực chia sẻ: "Nhiều người mua xe điện rồi than trời vì không sạc được ở quê."Chưa kể。thời gian sạc và tuổi thọ pin cũng là biến số. Pin lithium-ion mất khoảng 20-30% dung lượng sau 500 chu kỳ sạc đầy. Với người chạy 50km/ngày， mỗi tuần sạc 2 lần， sau 5 năm bạn có thể phải thay pin. Chi phí thay pin hiện vẫn cao， dù đang giảm dần. Một chủ xe VinFast VF e34 ở Cần Thơ cho biết: "Tôi chạy 4 năm， pin còn 85%， nhưng tôi lo lắng khi hết bảo hành." Đó là lý do nhiều người vẫn lưỡng lự với câu hỏi xe điện có nên mua không. Tuy nhiên， công nghệ pin đang cải thiện nhanh chóng. Các dòng xe mới như Hyundai Ioniq 5 hay Kia EV6 có tuổi thọ pin tốt hơn， và chi phí sản xuất pin đang giảm 10-15% mỗi năm. Nếu bạn mua xe để dùng lâu dài， đây là yếu tố cần theo dõi.Vậy tóm lại， xe điện có nên mua không?Với tôi， câu trả lời là "có， nếu bạn hiểu rõ mình cần gì". Nếu bạn sống ở thành phố， có chỗ sạc tại nhà， ít đi xa， xe điện giúp bạn tiết kiệm và giảm khí thải. Còn nếu bạn thường xuyên đi công tác liên tỉnh。chưa có chỗ sạc cố định， hãy chờ thêm 1-2 năm nữa khi hạ tầng tốt hơn. Đừng mua vì trào lưu. Hãy lái thử， tính toán chi phí thực tế， và tự trả lời câu hỏi xe điện có nên mua không cho chính mình. Như anh bạn tôi ở Đà Nẵng vẫn nói: "Xe điện không dành cho tất cả mọi người， nhưng với tôi， nó là lựa chọn đúng."
